منشور اخلاقی
منشور اخلاقی واحد نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت
واحد نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت، قلب تپنده سلامت و تعالی علمی یک دانشگاه است. این واحد تنها یک ناظر بیرونی نیست، بلکه یک مشاور امین، تسهیلگر و محرک بهبود مستمر است. بنابراین، فعالیت آن باید بر پایهای محکم از اصول اخلاقی استوار باشد تا هم به اهدافش برسد و هم اعتماد جامعه دانشگاهی را جلب کند. این منشور، چارچوب این اصول را ترسیم میکند.
اصول بنیادین منشور اخلاقی
1- اصل صداقت و شفافیت
وصف: تمام فرآیندهای ارزیابی، شاخصها، معیارها و نتایج باید برای ذینفعان (اعم از اساتید، دانشجویان و مدیران) کاملاً شفاف و قابل دسترس باشد.
تجلی عملی:
· خودداری از پنهانکاری و ارائه گزارشهای واقعنما.
· اعلام عمومی چارچوبها و روشهای ارزیابی.
· اعتراف به محدودیتها و خطاهای احتمالی در فرآیند ارزیابی.
۲- اصل انصاف و عدالت
وصف: ارزیابی باید عادلانه، یکسان و بدون هرگونه جانبداری، غرضورزی یا تبعیض (قومی، جنسیتی، سیاسی و غیره) انجام شود.
تجلی عملی:
· استفاده از شاخصهای عینی و یکسان برای تمام واحدهای تحت ارزیابی.
· فرصت دادن به واحدها برای ارائه توضیحات و دفاع از خود.
· رعایت بیطرفی کامل توسط ارزیابان.
۳- اصل مسئولیتپذیری و پاسخگویی
وصف: این واحد در قبال تصمیمات، قضاوتها و تأثیرات گزارشهای خود بر سرنوشت دانشکدهها و افراد، مسئول است.
تجلی عملی:
· امضای گزارشها توسط ارزیابان و مسئولان.
· ایجاد مکانیزمی برای رسیدگی به شکایات مربوط به فرآیند ارزیابی.
· پاسخگو بودن در برابر شورای دانشگاه و جامعه علمی.
۴- اصل محرمانگی و احترام
وصف: اطلاعات محرمانه افراد و واحدها باید کاملاً محافظت شود و فرآیند ارزیابی با حفظ حرمت و کرامت انسانی ذینفعان انجام گیرد.
تجلی عملی:
· عدم افشای اطلاعات خصوصی اساتید و دانشجویان.
· خودداری از برچسبزنی و تحقیر واحدها یا افراد.
· انجام مصاحبهها و بازدیدها با ادب و احترام.
۵- اصل بهبود مستمر و توسعهگرایی
وصف: هدف نهایی ارزیابی، «تنبیه» نیست، بلکه «توانمندسازی» و «یاری رساندن برای رشد» است.
تجلی عملی:
· ارائه بازخوردهای سازنده، کاربردی و راهگشا در کنار گزارش نقاط ضعف.
· شناسایی و معرفی «الگوهای موفق» برای درسآموزی.
· طراحی فرآیندها به گونهای که انگیزه بهبود را در دانشگاه ایجاد کند.
۶- اصل تخصص و صلاحیت حرفهای
وصف: ارزیابان باید از بالاترین سطح تخصص، دانش روز و مهارتهای حرفهای برخوردار باشند.
تجلی عملی:
· آموزش مستمر ارزیابان.
· استفاده از استانداردهای ملی و بینالمللی شناختهشده.
· بهروزرسانی مداوم شیوهها و شاخصهای ارزیابی.
یک واحد نظارت و تضمین کیفیتِ اخلاقمدار، چراغدانِ راهنما برای دانشگاه است. پایبندی به این منشور اخلاقی، سه دستاورد کلیدی دارد:
1- افزایش اعتبار: اعتماد جامعه دانشگاهی به فرآیندهای ارزیابی جلب میشود.
2- ارتقای کیفیت واقعی: دانشگاه به سمت بهبودِ ملموس و پایدار حرکت میکند.
3- تقویت فرهنگ اعتماد: به جای فضای بیاعتمادی و رفع تکلیف، فرهنگ «خودارزیابی»، «مسئولیتپذیری» و «تعاون برای تعالی» نهادینه میشود.
به یاد داشته باشیم که «تضمین کیفیت بدون التزام اخلاقی، خود به عاملی برای کاهش کیفیت تبدیل میشود». بیاییم متعهد شویم که ناظرانِ دانایی و عدالتی باشیم که دانشگاهمان را به سوی قلههای تعالی رهنمون میسازند.
