به مناسبت گرامیداشت هفته پژوهش و فناوری، آیین تجلیل از پژوهشگران و فناوران برتر دانشگاه شهید باهنر کرمان، روز چهارشنبه ۲۶ آذرماه با حضور اعضای هیئت‌رئیسه، مدیران، اعضای هیئت‌علمی و جمعی از پژوهشگران، در تالار وحدت این دانشگاه برگزار شد.

 در آغاز این مراسم، دکتر علیرضا سعیدی، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه شهید باهنر کرمان با اشاره به برگزاری منظم جشنواره هفته پژوهش در پایان آذرماه هر سال، این رویداد را فرصتی برای قدردانی از تلاش‌های پژوهشگران و فناوران و همچنین بازنگری در مسیر فعالیت‌های علمی و پژوهشی دانشگاه دانست.

 وی با یادآوری برگزاری آیین تجلیل از پژوهشگران برتر استان در هفته گذشته، برگزاری این مراسم در سطح دانشگاه و دانشکده‌ها را تداوم همان رویکرد حمایتی و قدردانانه عنوان کرد.

 معاون پژوهش و فناوری دانشگاه با اشاره به جایگاه علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان در حوزه پژوهش و نوآوری، اعلام کرد در این مراسم، علاوه بر پژوهشگران برتر دانشکده‌های مختلف، از نام‌آوران علمی و اساتید پر استناد جزء یک درصد و دو درصد برتر جهان نیز تقدیر به عمل می‌آید؛ امری که نشان‌دهنده ظرفیت‌های علمی و پژوهشی دانشگاه در عرصه‌های ملی و بین‌المللی است.

 دکتر سعیدی در ادامه با ارائه آماری از فعالیت‌های پژوهشی اعضای هیئت‌علمی دانشگاه، به تمرکز بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌های پژوهشی و نوآورانه در میان تعداد محدودی از استادان، به‌ویژه اعضای باسابقه‌تر دانشگاه اشاره کرد و بر ضرورت بهره‌گیری بیشتر از توان علمی استادان جوان تأکید کرد.

 به گفته معاون پژوهش و فناوری دانشگاه، باوجود ظرفیت‌های علمی قابل‌توجه در میان نسل جدید اعضای هیئت‌علمی، لازم است مشارکت آنان در حوزه‌هایی همچون پژوهش‌های کاربردی، انتشار مقالات و کتب علمی و اجرای پروژه‌های مسئله‌محور مرتبط با جامعه و صنعت تقویت شود.

 دکتر سعیدی در بخش پایانی سخنان خود، بر اهمیت حمایت مستمر از فعالیت‌های پژوهشی تأکید کرد و پژوهش و فناوری را زمانی اثربخش دانست که به تولید دانش، حل مسائل واقعی جامعه و ارتقای جایگاه علمی دانشگاه منجر شود.

وی افزود معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه با فراهم‌سازی زیرساخت‌ها و حمایت‌های لازم، درصدد هموارسازی مسیر انجام پژوهش‌های اثرگذار و مسئله‌محور است.

 در ادامه، حجت‌الاسلام‌والمسلمین حسن عسکری، مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه شهید باهنر کرمان، با تبریک هفته پژوهش، به تبیین جایگاه پژوهش در نظام علمی کشور و مسئولیت اجتماعی دانشگاهیان پرداخت.

 مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه شهید باهنر کرمان، با اشاره به آسیب نگاه ابزاری به پژوهش، بر این نکته تأکید کرد که فعالیت‌های پژوهشی نباید صرفاً با هدف ارتقای جایگاه اداری یا استخدامی انجام شوند، بلکه معیار اصلی اثربخشی پژوهش، میزان تأثیر آن در بهبود زندگی مردم و حل مشکلات واقعی جامعه است.

 وی با توصیه پژوهشگران به تمرکز هرچه بیشتر بر نیازهای کشور و مسائل مردم، بر نقش دانشگاه‌ها در ارتقای کیفیت زندگی اجتماعی تأکید کرد و ابراز امیدواری نمود که این نقش در آینده پررنگ‌تر از گذشته ایفا شود.

 در بخش دیگری از این مراسم، دکتر حسین نظام‌آبادی پور، رئیس دانشگاه شهید باهنر کرمان، با قدردانی از تلاش‌های پژوهشگران و فناوران دانشگاه، به تبیین دیدگاه‌های خود درباره وضعیت و چالش‌های پیش‌روی پژوهش در دانشگاه‌ها پرداخت.

 وی با تقدیر از فعالیت‌های فناوران و همکارانی که در عرصه‌های بین‌المللی نقش‌آفرینی داشته‌اند، این تلاش‌ها را مؤثر در ارتقای اعتبار و جایگاه علمی دانشگاه دانست و بر ضرورت حمایت و توجه بیشتر به این ظرفیت‌ها تأکید کرد.

 رئیس دانشگاه شهید باهنر کرمان در ادامه، با اشاره به برخی چالش‌های موجود در فضای دانشگاهی، به کاهش اثرگذاری دانشگاه‌ها در سطح جامعه اشاره کرد و این مسئله را محدود به یک دانشگاه خاص ندانست. به گفته وی، نوعی رکود و مشکلات ساختاری در نظام آموزش عالی وجود دارد که بخشی از آن متأثر از شرایط کلی جامعه است و به فضای دانشگاه‌ها تسری یافته است. وی درعین‌حال بر این نکته تأکید کرد که حتی در چنین شرایطی نیز باید به ظرفیت‌ها و اقداماتی اندیشید که امکان بهبود فضای دانشگاه و ارتقای کیفیت فعالیت‌های پژوهشی را فراهم سازد.

 دکتر نظام‌آبادی پور با اشاره به روند کاهشی سهم آموزش عالی از بودجه کشور در سال‌های اخیر، این موضوع را یکی از چالش‌های جدی پیش‌روی دانشگاه‌ها دانست و خاطرنشان کرد که در یک دهه گذشته، توجه مالی به آموزش عالی و پژوهش کاهش یافته است؛ مسئله‌ای که با انتظارات فزاینده از دانشگاه‌ها برای ایفای نقش مؤثر اجتماعی و اقتصادی در تضاد قرار دارد. از نگاه وی، پژوهش زمانی توجیه‌پذیر و اثربخش است که بتواند به حل مسائل اجتماعی و اقتصادی کشور منجر شود.

 رئیس دانشگاه شهید باهنر کرمان، با اشاره به نقش برجسته این دانشگاه در تربیت نیروی انسانی متخصص، سهم دانشگاه شهید باهنر کرمان را در توسعه و پیشرفت کشور، به‌ویژه در منطقه جنوب‌شرق ایران، قابل‌توجه ارزیابی کرد و یادآور شد که فارغ‌التحصیلان این دانشگاه در پنج دهه اخیر، به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم، در حوزه‌های خدماتی، آموزشی، پژوهشی، صنعتی، کشاورزی و معدنی، نقش مؤثری در توسعه منطقه ایفا کرده‌اند.

 وی در ادامه با انتقاد از سهم اندک دانشگاه از بودجه‌های حمایتی صنایع و معادن در حوزه مسئولیت اجتماعی، بر ضرورت تقویت اعتماد و همکاری میان دانشگاه و بخش‌های صنعتی و معدنی تأکید کرد.

 به گفته رئیس دانشگاه، در صورت همراهی بیشتر مدیران صنایع و معادن، امکان به‌روزرسانی زیرساخت‌های تحقیقاتی و پژوهشی، از جمله تجهیزات آزمایشگاهی و کارگاهی، و همچنین تأمین منابع لازم برای اجرای پروژه‌های پژوهشی بزرگ فراهم می‌شود. این تعامل می‌تواند زمینه‌ساز همکاری مؤثر دانشگاهیان و فعالان اقتصادی در مسیر شکوفایی اقتصادی و کاهش وابستگی‌های خارجی کشور باشد.

 در بخش ویژه این مراسم، پروفسور مهدی رجبعلی‌پور، چهره ماندگار ملی و استاد نام‌آور دانشکده ریاضی و کامپیوتر دانشگاه شهید باهنر کرمان، به‌عنوان سخنران ویژه حضور یافت و سخنان خود را با طرح یک پرسش بنیادین درباره ماهیت تحقیق و پژوهش آغاز کرد؛ پرسشی که ناظر بر ضرورت یا عدم ضرورت دستیابی پژوهش به نتایج فوری و کاربردی و نسبت آن با ارزش علمی پژوهش بود. این طرح مسئله، مخاطبان را به تأملی عمیق‌تر درباره تفاوت نگاه نتیجه‌محور با درک فرایندی و بنیادین از پژوهش سوق داد.

 وی پژوهش را فرایندی پویا، تدریجی و مبتنی بر آزمون و خطا توصیف کرد و با اشاره به تاریخ علم، یادآور شد که بسیاری از دستاوردهای بزرگ علمی حاصل پژوهش‌هایی بوده‌اند که در مراحل اولیه به نتیجه مطلوب نرسیده‌اند، اما مسیرهای تازه‌ای را گشوده و پرسش‌های نوینی را پیش‌روی جامعه علمی قرار داده‌اند.

 از نگاه این استاد صاحب‌نظر، حتی پژوهش‌هایی که به نتیجه قطعی نمی‌انجامند، نقشی اساسی در گسترش مرزهای دانش، جلوگیری از تکرار خطاها و جهت‌دهی به تحقیقات آینده ایفا می‌کنند و نباید ارزش علمی آن‌ها نادیده گرفته شود.

 پروفسور رجبعلی‌پور در ادامه، با اشاره به نمونه‌هایی از افتخارات علمی ایرانیان در سطح جهانی، به نقش انگیزه‌بخش دانشمندان برجسته برای نسل جوان پرداخت و تأکید کرد که فراهم بودن زیرساخت‌ها و امکانات پژوهشی در داخل کشور، می‌تواند زمینه تداوم فعالیت این استعدادها را در دانشگاه‌ها و مراکز علمی ایران فراهم سازد. وی خروج نخبگان علمی از کشور را نتیجه کمبود امکانات، تجهیزات به‌روز و بسترهای لازم برای انجام فعالیت‌های پژوهشی جدی دانست و بر ضرورت توجه راهبردی به حفظ و حمایت از سرمایه انسانی علمی کشور تأکید کرد.

 این استاد برجسته دانشگاه با تأکید بر اینکه همه پژوهش‌ها لزوماً تأثیر مستقیم و فوری اقتصادی یا اجتماعی ندارند، تلاش برای شناسایی و پر کردن خلأهای سیستمی و پاسخ‌گویی به چالش‌های موجود را اقدامی ارزشمند دانست و بر مسئولیت دانشگاهیان در مشارکت در حل مسائل کشور، حتی در مقیاس‌های کوچک، تأکید کرد.

 وی در بخش پایانی سخنان خود، بر ضرورت انجام تحقیق و پژوهش پیش از هرگونه تصمیم‌گیری اجرایی تأکید کرد و با اشاره به نمونه‌ای از تغییرات اعمال‌شده در الگوی ترافیکی شهر کرمان، پیامدهای تصمیم‌گیری بدون پشتوانه پژوهشی را تشریح نمود. به گفته او، تغییر مسیرهای تردد در محدوده چهارراه خورشید و خیابان شهید کامیاب، بدون انجام مطالعات جامع ترافیکی، موجب بروز مشکلات گسترده برای شهروندان و ساکنان منطقه شده است؛ به‌گونه‌ای که عبور عابران پیاده، دسترسی به مراکز فرهنگی و عمومی و حتی ارائه خدمات حمل‌ونقل شهری با دشواری‌های جدی مواجه شده است.

 پروفسور رجبعلی‌پور تأکید کرد که چنین طرح‌هایی می‌بایست پیش از اجرا، با استفاده از آمارگیری‌های دقیق ترافیکی، تحلیل‌های کارشناسی و شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای بررسی می‌شد تا طرح نهایی با کمترین پیامد منفی برای شهروندان اجرا شود؛ رویکردی که می‌تواند نمونه‌ای روشن از نقش پژوهش علمی در بهبود تصمیم‌سازی‌های اجرایی و مدیریت شهری باشد.

 در بخش پایانی این مراسم، ضمن تجلیل از سه پژوهشگر برجسته حوزه فرهنگی، هنری و علمی، استاد محمدعلی گلاب‌زاده، استاد علیرضا هاشمی‌نژاد و دکتر سید علی مصطفوی، از جمعی از استادان، پژوهشگران و فناوران برتر دانشگاه شهید باهنر کرمان در حوزه‌های مختلف تقدیر به عمل آمد.

برای مشاهده تصاویر بیشتر کلیک کنید.