با حضور مجازی دکتر محمدعلی طاهر؛

نشست رؤسای دانشگاه‌ها، مراکز آموزش عالی، پژوهشی و فناوری برگزار شد

نشست رؤسای دانشگاه‌ها، مراکز آموزش عالی، پژوهشی و فناوری یکشنبه 18 مهرماه 1400 با محوریت «تبیین سیاست‌های آموزش عالی در دوره جدید» به صورت حضوری - برخط و با حضور مجازی رئیس دانشگاه شهید باهنر کرمان، در سالن شهدای جهاد علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه شهید باهنر کرمان به نقل از اداره کل روابط عمومی وزرات علوم، تحقیقات و فناوری دکتر محمدعلی زلفی‌گل وزیر علوم، تحقیقات و فناوری گفت: بر اساس مصوبه ستاد ملی کرونا مقرر شده دانشجویان مقطع تحصیلات تکمیلی از ۱۵ مهرماه و مقطع کارشناسی از ۱۵ آبان ماه به صورت حضوری در کلاس‌های درس فعالیت داشته باشند. دانشگاه‌ها باید از این تصمیم ستاد ملی کرونا تبعیت کنند و نهایت تلاش خود را برای اجرای آن مبذول دارند.
وزیر علوم با اشاره به ضرورت چابک‌سازی سیستم اداری و صرفه‌جویی در هزینه‌ها گفت: این موضوع مهم باید سرلوحه فعالیت دانشگاه‌ها قرار گیرد. نسبت اعضای هیأت علمی به یاوران علمی (کارکنان) باید نسبت یک به یک باشد و برای رسیدن به این شاخص باید تلاش کنیم. امروزه توسعه فناوری اطلاعات و دولت الکترونیک شرایطی را رقم زده است که رسیدن به این شاخص میسر است.
وی با تأکید ویژه بر افزایش بهره‌وری در سیستم آموزش عالی اظهار داشت: دانشگاه‌ها باید برای افزایش بهره‌وری برنامه داشته باشند، لذا باید آرزوها و اهداف بزرگ خودمان را در دانشگاه تعریف کنیم و بر اساس آن برای رسیدن به آن برنامه‌ریزی کنیم.
دکتر زلفی‌گل افزود: تقاضا می‌کنم رؤسای دانشگاه‌های تراز اول که از نظر تعداد اعضای هیئت علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی رتبه‌های برتر دارند در بحث توسعه فناوری، بهره‌وری و ارتقا شاخص‌های علمی، سرانه خود را بالا برده و با دانشگاه‌های برتر سایر کشورها مقایسه و رقابت کنند.
وی با اشاره به فصل تدوین لایحه بودجه در دولت، گفت: معاونان اداری، مالی و مدیران بودجه در دانشگاه‌ها رایزنی‌های لازم را برای جذب اعتبارات با سازمان برنامه و بودجه داشته باشند.
وزیر علوم عنوان کرد: با توجه به شرایط سخت و حساس کشور، بخش عمده بودجه صرف پرداخت حقوق و مزایا به کارکنان می شود، و لذا بودجه‌ای برای اجرای برنامه‌های راهبردی وجود ندارد که این مشکل را باید مرتفع کنیم و ما هم به سهم خود تلاش می کنیم در لایحه بودجه سال آتی وضعیت دانشگاه ها را متفاوت ببینیم.
دکتر زلفی‌گل با تاکید بر اینکه نباید ردیف بودجه فرهنگی و پژوهشی دانشگاه‌ها صرف اموری به جز امور پژوهشی و فرهنگی شود، اظهار داشت: تمام تلاش ما این است که ردیف بودجه این دو بخش را افزایش دهیم.
وی افزود: خوشبختانه مجوز تأسیس صندوق علوم و فناوری صادر شده و امیدواریم با تصمیم شایسته این صندوق برخی اهداف را در کاربردی کردن تحقیقات و پایان نامه ها، توسعه دیپلماسی علمی و تحقق نظام پیشنهادات بتوانیم محقق کنیم.
دکتر زلفی‌گل ادامه داد: تقویت علوم انسانی و پایه از اهداف و برنامه‌های اصلی ماست و امیدواریم رؤسای دانشگاه‌ها نیز به این امر توجه داشته باشند.
وی به تأسیس اتاق های فکر متنوع و متعدد در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اشاره کرد و گفت: در حال تأسیس اتاق‌های فکر هستیم که خروجی آن منجر به خوراک فکری لازم برای تصمیم‌سازی حکیمانه، مدبرانه و دانش بنیان شود.
وزیر علوم تصریح کرد: یکی از این اتاق‌های فکر، بحث تدوین نظام سنجش و انگیزش است که بر اساس آن برای اعضای هیئت علمی و یاوران علمی شرایطی فراهم شود که به میزان اثربخشی و فعالیت خود در عرصه های علمی و فناوری، از مزایای مادی و معنوی بهره‌مند شوند.
وی در ادامه سخنان خود با تأکید بر ضرورت پررنگ شدن نقش آموزش، از رؤسای دانشگاه‌ها درخواست کرد بحث آموزش را سرلوحه فعالیت های خود قرار دهند چرا که اگر آموزش ترجیح داده نشود و اساتید و پیشگامان نقش کمرنگی داشته باشند آثار آن را در سال‌ های بعد خواهیم دید.
دکتر زلفی‌گل در پایان پس از جمع‌بندی نظرات و پیشنهادات رؤسای دانشگاه‌ها، گفت: بر این اساس به منظور وحدت‌بخشی و هم‌افزایی از شورای مدیریت استانی دانشگاه‌ها می‌خواهیم که تشکیل جلسه داده و گزارش آن را به ستاد وزارت ارسال کنند. همچنین برقراری آموزش‌های حضوری به صورت تدریجی و با اولویت‌بندی باشد.
وی به وحدت بین‌بخشی در دانشگاه‌ها تاکید کرد و گفت: ایجاد وحدت رویه بین کارکنان، اعضای هیأت علمی و دانشجویان باید جدی گرفته شود. حضور اعضای هیأت علمی به صورت پررنگ و جدی پیگیری شود. از پتانسیل دانشجویی کانون‌های صنفی، انجمن‌های علمی، تشکل‌های بسیجی و فرهنگی استفاده شود و بحث اصلی آموزش‌های حضوری بر مبنای پیشگیری؛ پیشگویی و پیش‌بینی باشد. همچنین تمهیدات حقوقی حضور دانشجویان نیز تدوین شود.
دکتر زلفی‌گل با اشاره به لزوم برنامه‌ریزی برای دانشجویان نو ورود، یادآور شد: جلسات راهبردی آموزش و پژوهش، جلسات مدیران حراست، معاونان دانشجویی نیز برای بحث و بررسی مباحث احتمالی برگزار شود.
وزیر علوم با تاکید بر اینکه اجرای طرح‌های بین دانشگاهی موجب تقویت روحیه کار تیمی می‌شود، گفت: باید ساز و کاری برای توسعه همکاری‌های دانشگاه‌های بزرگ و برتر با سایر مراکز آموزش عالی ایجاد کنیم. برای اجرای این طرح‌ها پیگیر اختصاص ردیف اعتباری ویژه نیز هستیم. همچنین تلاش کنیم که مراکز رشد، پژوهشگاه‌ها و پارک‌های علم و فناوری تخصیص اعتبار کامل داشته باشند.
دکتر زلفی‌گل با اشاره به تجارب ارزشمند بدست آمده در دوران کرونا در زمینه آموزش‌های الکترونیک، گفت: برنامه‌ریزی برای آموزش ترکیبی و بهره‌مندی از تجربه بدست‌آمده موجب خواهد شد، آموزش‌های حضوری با بسته‌های آموزش الکترونیکی تکمیل شود و اگر در این راستا هوشمندانه و با تدبیر عمل کنیم؛ مشکلات کمتر خواهد شد.

 

دکتر علی خاکی صدیق معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری گفت: با توجه به مصوبه دهم مهرماه ستاد ملی کرونا و لازم الاجرا بودن آن، نیازمندیم به از سرگیری آموزش حضوری در دانشگاه ها توجه کنیم، لذا حضور فیزیکی دانشگاهیان در فضاهای آکادمیک ضرورتی اجتناب ناپذیر است.
وی با بیان اینکه یکی از شرایط حضور فیزیکی دانشجویان در دانشگاه واکسیناسیون است، افزود: واکسیناسیون اعضای هیئت علمی و کارکنان دانشگاه ها در شهریورماه امسال انجام شد و قرار بود دانشجویان نیز تا پایان آذرماه واکسینه شوند. خوشبختانه با گستردگی واکسیناسیون، امیدواریم تا پایان مهرماه این امر صورت گیرد. در این راستا ضرورت دارد روسای دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی کشور حتماً برای واکسیناسیون اعضای هیئت علمی، کارکنان و دانشجویان اقدام کنند.
معاون آموزشی وزارت علوم، خطاب به روسای دانشگاه ها، موسسات آموزشی، پژوهشی و فناوری، بر لزوم از سرگیری هر چه سریع تر آموزش های حضوری تأکید کرد.
وی افزود: با توجه به پراکندگی آموزش عالی و تفاوت های موجود در زیرساختها، نسبت های دانشجویی، مقاطع تحصیلی و رشته های تحصیلی، ضروری است دانشگاه ها برنامه های اجرایی خود را در چارچوب برنامه کلانی که از سوی ستاد عتف ارسال شده اجرا کنند.
به گفته دکتر خاکی صدیق، ما هنوز در بحران ویروس کووید -۱۹ قرار داریم و همچنین هنوز با دانشجویانی مواجه هستیم که با بیماری کرونا زندگیشان به مشکل برخورده است، لذا با این دسته از دانشجویان باید همکاری و مساعدت لازم صورت گیرد.
وی با بیان اینکه با توجه به زیرساخت های ایجاد شده در دانشگاه ها، هدف از سرگیری آموزش، بازگشت به بهمن سال ۱۳۹۸ نیست عنوان کرد: آموزش حضوری و آموزش های الکترونیکی (آموزش ترکیبی) باید سرلوحه فعالیت ها باشد و این امر نیاز به نظارت جدی دارد.
معاون آموزشی وزارت علوم در ادامه سخنان خود گفت: نباید اجازه دهیم دستاوردهایمان در حوزه آموزش الکترونیکی از بین برود و نظارت جدی بر این حوزه آموزشی نیز امری ضروری است.
وی با بیان اینکه برای ادامه آموزش الکترونیکی در کنار آموزش حضوری نیاز به ارزیابی دانشگاه ها است افزود: این امر آغاز شده و این ارزیابی در حال اجراست. از دانشگاه ها خواهشمندم نسبت به تکمیل فرم ارزیابی که در سایت ISC قرار دارد اقدام کنند.
دکتر خاکی صدیق خاطرنشان کرد: آموزش الکترونیکی از الزامات فناوری های جدید آموزش در دنیاست و جزو سیاست های کلان نظام آموزش عالی کشور نیز است. مراقبت و استفاده بهینه از آن نیز جزو وظایف ما می باشد.
دکتر علی خطیبی معاون اداری، مالی و مدیریت منابع وزارت علوم، نیز در این جلسه با اشاره به اینکه همگرایی در ارکان آموزش عالی و ترویج آرامش سازمانی در استفاده بهینه از ظرفیت تجربی و دانشی کارکنان و اعضای هیات علمی بسیار اثرگذار خواهد بود، گفت: ترویج رویکرد منزلت‌ساز و امیدبخش در منابع انسانی دانشگاه‌ها در دستور کار قرار گرفته است. یاوران علمی (کارکنان آموزش عالی) سرمایه مهم و ارزشمند سازمانی هستند که اگر انگیزه‌بخشی در فعالیت آنان قرار گیرد؛ در تحقق اهداف، ماموریت‌ها و رسالت‌ها نقش‌آفرین خواهند بود. لذا همگی باید تلاش کنیم نسبت به تکریم شایسته آنان اقدام مقتضی در حد مقدورات انجام دهیم.
وی با اشاره به اهمیت افزایش جذب بودجه و اعتبار، گفت: شاید با اصلاح برخی دستور‌العمل‌ها بتوانیم در این زمینه موفق‌تر عمل کنیم.
دکتر خطیبی افزود: جامعه از نخبگان و افراد فرهیخته دانشگاهی توقع دارد در کنار پرداختن به امر آموزش و پژوهش برای تبدیل علم به ثروت و حل مشکلات و نیازهای جامعه چاره‌اندیشی کند. دانشگاه‌ها باید با عمل به مسئولیت اجتماعی و با همکاری شرکت‌های دانش‌بنیان بتوانند در زمینه اشتغالزایی و توسعه اکوسیستم نوآوری اقدامات موثر انجام دهند و ثروت‌ساز و کارآفرین باشند تا آموزش عالی در راستای بیانیه گام دوم انقلاب و در تراز انقلاب اسلامی باشد.
دکترغلامرضا غفاری معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز در این نشست گفت: همه بر این باوریم که اقتدار نظام آموزش عالی کشور به مثابه اقتدار کشور است.
وی افزود: بازگشایی محیط‌های دانشگاهی و حضور دانشگاهیان امر ی خطیر و متفاوت از سال‌های گذشته است. ملاحظاتی که ناشی از این پدیده فراگیر است متفاوت است.
دکتر غفاری در ادامه با اشاره به سیاست‌های اعلامی که در مجموعه‌های بالادستی مطرح می‌شوند تأکید کرد: باید بدانیم که اساساً با مسئله حضور و غیاب مواجه نیستیم؛ با ابعاد پیدا و پنهان و چندگانه آن مواجه هستیم. مهمتر اینکه با نهادی مواجه هستیم که هوشمند و مطالبه‌گر است.
وی با اشاره به وجود کمیته‌هایی در دانشگاه‌ها برای بحث کرونا و مسائل مرتبط با آن گفت: چنانچه وزیر محترم صلاح بدانند دو شورا در دو سطح تشکیل شود یک شورای بالادستی منطقه‌ای و یک شورای درون دانشگاهی مرکب از هیئت رئیسه، نمایندگان تشکل‌های دانشجویی و تشکل‌های صنفی؛ تا به صورت فراگیر مسائل مربوط به بحث کرونا و حضور فراگیر دانشگاهیان بررسی کنند.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم در ادامه گفت: فضای مراکز آموزش عالی امروز چندوجهی شده و این چندفضایی مناسبات سابق را برهم‌زده است. علی‌رغم ولع حضوری که از سوی دانشجویان وجود دارد، به دلیل شرایط مذکور، نوع نقش‌پذیری و کنشگری که در عرصه آموزشی، فرهنگی و دانشجویی وجود دارد، متفاوت است. این واقعیت تازه‌ای است که مدیریت دانشگاه‌ها باید نسبت به آن تمهیدات لازم را داشته باشند.
وی در ادامه با اشاره به این نکته که کنشگرانی که می‌خواهد ایفای نقش کنند به‌لحاظ روانی و اجتماعی وضعیت‌شان بسیار متفاوت از ۱۸ ماه پیش است، گفت: حساسیتی که الان در توجه به این نهاد وجود دارد بسیار زیاد است. خانواده‌ها حساسیت بیشتری دارند و این حساسیت‌ها و مطالبات باید دیده شود.
دکتر غفاری همچنین در نکته‌ای دیگر به‌عنوان اصل و قاعده گفت: روی چند اصل به صورت پیوسته و اصل کلیدی تأکید شود. یکی اینکه حفظ سلامت و تندرستی تمام اعضای خانواده نظام آموزش عالی کشور در واقع یک اصل بنیانی و کلیدی است. نکته دیگر اینکه همچنان بر سیاست خودمراقبتی و دیگرمراقبتی و توجه به پروتکل‌های بهداشتی تأکید شود. حفظ و گسترش بهینه از ظرفیت‌های فضای مجازی نیز از محسنات است که باید حفظ شود.
دکتر غفاری همچنین تأکید کرد: افزایش سنوات دانشجویی در دانشگاه‌ها داریم که جمعیت دانشگاه‌ها از ظرایط عادی بسیار متفاوت است که دشواری‌های خاصی را در کنار خود دارد. پاسخ به مطالبات آنها نیازمند توجه به نوعی تمهیدات حقوقی است که این بحث دارد.
وی در پایان گفت: وقتی صحبت از تأخیر و اختلالی که در این زیست به وجود آمده و یکی از جاهایی که می‌تواند به آن کمک کند به فرهنگ‌پذیری دانشجویان، تشکل‌های دانشجویی است. باید از این میانجی‌ها و واسط‌ها کمک گرفت.