اجرای کشت آیروپونیک زعفران توسط دانشجوی مرکز آموزش عالی کشاورزی بردسیر دانشگاه

مرضیه خسروی دانشجوی کارشناسی ارشد رشته گیاهان دارویی مرکز آموزش عالی کشاورزی بردسیر دانشگاه، طرح کشت آیروپونیک زعفران را برای اولین بار در شهرستان بردسیر اجرا کرد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه شهید باهنر کرمان به نقل از مرکز آموزش عالی کشاورزی بردسیر، دکتر مهدی نقی زاده رئیس مرکز آموزش عالی کشاورزی بردسیر دانشگاه گفت: زعفران یا همان طلای سرخ، گیاه ارزشمند و پرسودی است که در طول هزاران سال در ایران کشت می‌شده است. کمبود زمین‌های کشاورزی، خشک‌سالی و کم‌آبی از جمله مشکلاتی در راه تولید این محصول ارزشمند است. روش آیروپونیک یا هواکشت درکشت زعفران، این امکان را می‌دهد تا بدون نیاز به زمین زراعی و آبیاری، در حجم انبوه زعفران تولید کرده و به سود قابل‌توجهی دست پیدا کنید. کشت آیروپونیک زعفران می‌تواند در فضایی کوچک، سالنی صد متری و یا حتی یکی از اتاق‌های خانه نیز انجام شود و با کاشت طبقاتی، به‌اندازه یک مزرعه محصول برداشت. درکشت گلخانه‌ای زعفران،  هزینه‌های تجهیزات، شخم زدن زمین، آب‌رسانی و بسیاری از هزینه های دیگر را نداریم. همچنین کشت زعفران در مزرعه مشکلاتی همچون آفت‌زدگی، سرمازدگی، از بین رفتن پیاز زعفران توسط جوندگان، بارندگی نابهنگام در زمان برداشت و مشکلاتی از این ‌دست همراه است ولی این موارد درکشت گلخانه‌ای دیده نمی‌شود. همچنین کشت زعفران در مزرعه تنها در مناطق با شرایط خاص آب و هوایی امکان‌پذیر است. درحالی‌که درکشت گلخانه‌ای، شما می‌توانید دمای گلخانه را به هر میزان که مطلوب گیاه زعفران است تنظیم کنید و شرایط طبیعی محیط کاشت زعفران را فراهم نمایید. به‌علاوه اینکه کشت زعفران در مزرعه، معمولاً در سال‌های اول سود دهی مناسبی ندارد و در سال های پنج و شش به سوددهی مناسب می‌رسد درحالی‌که درکشت آیروپونیک، در همان سال سود به دست می‌آید. البته مشروط به اینکه از پیاز مناسب، باکیفیت و البته با وزن بالا استفاده شود. پیازهای 20 گرمی کیفیت پایین‌تر و پیازهای 50 گرمی بهترین گزینه خواهند بود. روش کشت ایروپونیک یا هواکشت، بدون نیاز به مزرعه و خاک اجرا می‌شود. باید توجه داشت که در این روش گیاه نباید هیچ‌گونه تماس مستقیم با آب داشته باشد امکان پوسیدگی پیاز و انتقال بیماری را افزایش می‌دهد و فقط باید شرایط دمایی و رطوبتی مورد نیاز گیاه را در زمان‌های مناسب مهیا کرد. به همین جهت موضوع این طرح با دانشجویان ارشد گیاهان دارویی مطرح و یکی از دانشجویان اجرای این طرح را عهده دار شدند که خوشبختانه نتایج خوبی حاصل شده است ولی اظهار نظر کلی در خصوص اقتصادی بودن این نوع کشت بعد از محاسبه هزینه ها و درآمد اطلاع رسانی خواهد شد.
وی افزود: با توجه به شرایط کم آبی استان کرمان کشت زعفران در استان می‌تواند نقش مهمی در تغییر الگوی کشت در استان و در نهایت بهره وری بیشتر از منابع آبی باشد. باید جنبه‌های اقتصادی بودن طرح را مورد ارزیابی قرار دهیم و در صورتیکه اجرای آن اقتصادی باشد به کشاورزان توصیه نماییم، که در حال حاضر این طرح در مرحله اجرای آزمایشی است.
 
 
مرضیه خسروی دانشجوی کارشناسی ارشد گیاهان دارویی مرکز آموزش عالی کشاورزی بردسیر و مجری طرح در پاسخ به خبر‌نگار روابط عمومی دانشگاه دررابطه با فرآیند این کشت بیان کرد: ابتدا مقدار 300 کیلوگرم بنه زعفران خریداری و سپس در خرداد ماه بنه‌های زعفران مناسب را جدا کرده و در انباری بدون رطوبت و تاریک تا شهریور ماه انبار می‌کنیم. طی این مدت سینی‌های کشت با ابعاد مخصوص چوبی ساخته شده بود را در چند طبقه با فاصله 50 سانتی متر از هم گذاشته و در پایان مرداد ماه بنه‌های زعفران را از انبار بیرون آورده و با محلول های قارچ کش و کنه کش 2% ضدعفونی کرده پس از گذشت 1 الی 2 روز که آب آنها خارج شد بنه ها را در داخل سینی و کنار هم قرار داده و به اتاق کشت و طبقه‌ها انتقال داده ایم. پس از آن مدتی در فضای تاریک قرار داده و بر اساس نیازهای زعفران، دما و رطوبت را تنظیم کردیم. بعد از طی نمودن مراحل تاریکی نوردهی را به صورت تدریجی آغاز شد و پس از آن رطوبت مناسب را در اختیار بنه‌ها قرار داده و در هفته ای آخر یکباره سرمادهی را آغاز نمودیم. پس از سرمادهی آخر که تحت شرایط خاصی انجام شد بنه‌ها شروع به گلدهی کردند. گلدهی بنه‌ها رابطه تنگاتنگی با وزن بنه ها داشت که قابل تأمل بود. بنه‌های بزرگتر گلدهی بهتری داشتند. بعد از اتمام گلدهی ریشه‌ها و جوانه‌های برگ ایجاد شدند که برای استفاده در سال آینده آنها را به یک زمین که از قبل برای این کار آماده شده بود انتقال دادیم و آبیاری شد. ضمناً در حال حاضر مقایسه کمی و کیفی زعفران آیروپونیک با شرایط طبیعی در حال انجام است که پس از انجام این مراحل، در خصوص اقتصادی بودن و کیفیت این نوع کاشت اظهار نظر خواهد شد.